Ledverlichting kan veel minder elektriciteit gebruiken dan een gloeilamp of halogeenlamp voor een vergelijkbare hoeveelheid licht. De overstap vraagt wel om een passende lichtbron of een geschikt nieuw armatuur. Niet iedere lamp met dezelfde fitting is een gelijkwaardige vervanger.<\/p>\n
Een gloeilamp en een halogeenlamp maken licht met een hete gloeidraad. Een tl-buis of spaarlamp gebruikt een gasontlading. Bij led ontstaat licht in een halfgeleider, aangestuurd door elektronica.<\/p>\n
Die verschillende werking be\u00efnvloedt onder meer verbruik, bediening en vervangingsmogelijkheden. \u2018Traditionele verlichting\u2019 is dus geen enkele techniek met \u00e9\u00e9n vast prestatieniveau.<\/p>\n
Gebruik lumen voor de hoeveelheid licht en watt voor het opgenomen vermogen. Bij gerichte verlichting telt ook mee waar het licht terechtkomt. Een smalle spot en een rondom stralende lamp kunnen dezelfde lumenwaarde hebben en toch een andere taak vervullen.<\/p>\n
Er bestaat geen besparingspercentage dat voor elke overstap geldt. Vergelijk de concrete producten en brandduur. Lees het verschil tussen watt en lumen<\/a> en bekijk het energielabel voor lichtbronnen<\/a>.<\/p>\nWat controleer je bij jouw oude lamp?<\/h2>\n
| Oude verlichting<\/th>\n | Belangrijk bij een ledvervanger<\/th>\n<\/tr>\n<\/thead>\n |
|---|---|
| Gloeilamp met schroeffitting<\/td>\n | Fitting, voedingsspanning, afmetingen, lumen en geschiktheid voor het armatuur<\/td>\n<\/tr>\n |
| Halogeenspot op netspanning<\/td>\n | Naast pasvorm ook bundelhoek, lichtopbrengst en de combinatie met een eventuele dimmer<\/td>\n<\/tr>\n |
| Halogeenlamp met transformator<\/td>\n | Spanning en compatibiliteit van lamp, transformator en eventuele dimmer; minimum- en maximumbelasting controleren<\/td>\n<\/tr>\n |
| Tl-buis<\/td>\n | Buisuitvoering, afmetingen, bestaand voorschakelapparaat en de expliciet toegestane vervangingswijze<\/td>\n<\/tr>\n |
| Spaarlamp<\/td>\n | Onderscheid tussen schroeffitting en steekvoet; bij een steekvoet ook de voeding in het armatuur beoordelen<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n Een passende fitting is dus het begin van de vergelijking. Maak een foto van het label van de oude lichtbron en noteer het armatuurtype. Laat gegevens van een aanwezige transformator of voorschakelapparaat zo nodig door een vakbekwaam installateur vaststellen.<\/p>\n Voorbeeld: halogeenspots vervangen in de keuken<\/h3>\nWil je de bestaande armaturen en lichtverdeling behouden, vergelijk dan eerst de fysieke lampmaat en de bundel van de vervanger. Kijk vervolgens naar de lumenwaarde en lichtkleur. Een bredere bundel kan het werkblad anders verlichten, ook als de hoeveelheid licht vergelijkbaar lijkt.<\/p>\n Bij een uitvoering met transformator controleer je de complete combinatie. Minder opgenomen vermogen kan betekenen dat de nieuwe lampen buiten de toegestane belasting van de bestaande transformator vallen. Stel daarom eerst vast welke vervanging wordt ondersteund voordat je alle lampen omwisselt.<\/p>\n Bij tl is de vervangingswijze doorslaggevend<\/h3>\nEen ledbuis kan bedoeld zijn voor een bepaald type voorschakelapparaat of voor een andere aansluitwijze. Controleer de handleiding en eventuele compatibiliteitslijst van de exacte buis. Een gelijke lengte en dezelfde pennen geven daarover onvoldoende zekerheid.<\/p>\n Laat een benodigde wijziging aan het armatuur door een vakbekwaam installateur beoordelen en uitvoeren. Neem die werkzaamheden mee in de kostenvergelijking met een compleet nieuw armatuur. Zo vergelijk je de hele overstap en niet alleen de prijs van een losse buis.<\/p>\n Levensduur en onderhoud<\/h2>\nEen ledlamp kan lang bruikbaar blijven, maar de levensduur verschilt per model. Lichtafname, elektronica en gebruiksomstandigheden spelen mee. Ook tl-systemen kunnen een lange opgegeven levensduur hebben; een algemene vergelijking van alleen technieklabels is onvoldoende.<\/p>\n Bekijk naast branduren of lichtbron en driver vervangen kunnen worden. Lees wat de levensduur van ledverlichting betekent<\/a>. Bij moeilijk bereikbare armaturen telt de toegankelijkheid voor onderhoud extra mee.<\/p>\n Ledlampen zijn verkrijgbaar met verschillende lichtkleuren en eigenschappen voor kleurweergave. Warm wit licht is dus mogelijk, maar controleer de kelvinwaarde en CRI van het gekozen model.<\/p>\n Ledlampen hebben geen opwarmtijd zoals sommige spaarlampen, al kan elektronica een korte inschakelvertraging hebben. Test het lichtbeeld wanneer de exacte uitstraling belangrijk is.<\/p>\n Niet iedere ledlamp is dimbaar. Een bestaande dimmer of transformator kan ongeschikt zijn voor de nieuwe lichtbron. Slimme bediening vraagt eveneens om een daarvoor geschikt product of systeem.<\/p>\n Controleer eerst of de ledlamp dimbaar is<\/a>. Neem eventuele kosten voor voeding, dimmer of installatie mee in je vergelijking.<\/p>\n Ledlampen geven warmte af en moeten die kwijt kunnen. Controleer de toegestane behuizing en omgeving. Buitenbestendigheid volgt uit het complete product en de montage, niet uit het gebruik van ledtechniek alleen.<\/p>\n Lever afgedankte ledlampen, spaarlampen en tl-buizen apart in. De juiste route verschilt van die voor gloeilampen en halogeenlampen. Lees hoe je lampen wegdoet<\/a>.<\/p>\n |