Een geschikte ledlamp gebruikt bij dimmen doorgaans minder elektriciteit dan op volle lichtopbrengst. Hoeveel je bespaart, hangt af van de lamp, driver, dimmer en de tijd dat je de lagere stand gebruikt.
Een dimmer op de helft zetten betekent niet automatisch dat het stroomverbruik halveert. De stand van de knop, de hoeveelheid licht en het opgenomen vermogen zijn verschillende grootheden.
Wat verandert er wanneer je dimt?
De elektronica regelt hoeveel licht de leds produceren. Bij minder licht daalt meestal ook het opgenomen vermogen. De elektronica zelf blijft echter energie gebruiken en de verhouding tussen lichtopbrengst en vermogen kan veranderen.
Wil je precies rekenen, gebruik dan betrouwbare vermogensgegevens bij de gekozen dimstand of een geschikte meting van het complete systeem. Leid het wattage niet alleen af uit een percentage in een app.
Een rekenvoorbeeld met zes spots
Stel dat zes spots inclusief hun voeding samen 30 watt gebruiken op de hoge stand en 18 watt op de gekozen lagere stand. Dit zijn voorbeeldwaarden, geen vaste verhouding voor alle spots.
Gebruik je de lagere stand 4 uur per dag, dan bespaar je 12 watt gedurende 1460 uur per jaar. De berekening is:
12 watt ÷ 1000 × 1460 uur = 17,52 kWh per jaar.
Bij een voorbeeldtarief van € 0,30 per kWh is dat ongeveer € 5,26 per jaar. Gebruik voor je eigen berekening je eigen stroomtarief en het werkelijke vermogensverschil. Een eventueel verschil in verbruik van de bediening moet je ook meenemen.
Wat als je verschillende standen gebruikt?
Reken iedere gebruiksperiode apart uit. Stel dat dezelfde zes spots dagelijks twee uur op 30 watt en twee uur op 18 watt branden. Het dagverbruik is dan (30 × 2 + 18 × 2) ÷ 1000 = 0,096 kWh. Bij vier uur op 30 watt zou dat 0,120 kWh zijn.
Het verschil is 0,024 kWh per dag, of 8,76 kWh bij 365 dagen hetzelfde gebruik. Bij het voorbeeldtarief van € 0,30 bespaar je ongeveer € 2,63 per jaar. Dat is de helft van het vorige voorbeeld, omdat je nu maar twee in plaats van vier uur per dag dimt.
Noteer voor je eigen situatie het vermogen op iedere gebruikte stand en het aantal uren per stand. Tel eventueel stand-byverbruik tijdens de overige uren erbij op. Vergelijk vervolgens twee volledige gebruikssituaties over dezelfde periode, zodat je geen branduren of verbruik dubbel telt.
Overstappen op led en dimmen zijn twee besparingen
Vervang je halogeen door led, dan kan de overstap zelf al een groot verschil maken. Daarvoor vergelijk je geschikte lampen met een vergelijkbare hoeveelheid bruikbaar licht. Extra dimmen verlaagt vervolgens het verbruik ten opzichte van de volle stand van die nieuwe ledverlichting.
Tel die percentages niet zomaar bij elkaar op: ze hebben een andere uitgangssituatie. Voor het vergelijken van lichtbronnen lees je het verschil tussen watt en lumen. Voor de algemene kostenberekening lees je wat het kost om een lamp te laten branden.
Verdien je een dimmer altijd terug?
Nee, dat hangt af van aanschaf, eventuele installatiekosten en werkelijk gebruik. Bij lampen die al weinig stroom verbruiken en kort branden, kan de extra besparing klein zijn. Het comfort van instelbaar licht kan dan de belangrijkste reden voor een dimmer zijn.
Brandt verlichting onnodig, dan is uitschakelen meestal effectiever dan dimmen. Slimme lampen of regelingen kunnen in stand-by nog stroom gebruiken; neem dat mee wanneer je systemen vergelijkt.
Kies eerst een combinatie die goed werkt
Controleer bij ledlampen of ze dimbaar zijn en welke regeling erbij past. Lees ook welke dimmer geschikt is voor ledspots. Dim niet verder dan de laagste stabiele stand en houd voldoende licht voor wat je doet.
