Noodverlichting moet worden gecontroleerd en onderhouden zodat ze werkt wanneer de gewone verlichting uitvalt. Dat betekent niet dat voor ieder gebouw automatisch dezelfde jaarlijkse keuring door een gecertificeerd bedrijf is voorgeschreven. De eisen hangen samen met het gebouw, het gebruik en de installatie.
Welke verplichting geldt voor onderhoud?
Voor bouwwerkinstallaties die nodig zijn om aan het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) te voldoen, geldt een specifieke zorgplicht. Die vraagt onder meer om adequaat beheer, onderhoud en controle. Noodverlichting die voor die eisen aanwezig moet zijn, hoort daarbij.
Op arbeidsplaatsen kunnen daarnaast verplichtingen uit het Arbobesluit spelen. Laat voor jouw locatie vaststellen welke noodverlichting nodig is en welke beheerafspraken daarbij passen. Een algemene blog vervangt die beoordeling van gebouw en gebruik niet.
Hoe vaak moet je noodverlichting testen?
Maak een testschema op basis van de installatie, fabrikantvoorschriften en toepasselijke eisen. Een gangbare aanpak is een korte maandelijkse functietest en een jaarlijkse duurtest. Bij de functietest wordt gecontroleerd of de verlichting op de noodvoeding werkt; bij de duurtest of ze de vereiste brandduur haalt.
Dit testschema is niet hetzelfde als de uitspraak dat de wet altijd één jaarlijks keuringscertificaat eist. NEN-EN 50172 behandelt onder meer verificatie, gebruik, onderhoudsdocumentatie en testen van noodverlichting voor vluchten. Welke normen en aanvullende afspraken voor jouw installatie gelden, moet je afzonderlijk vaststellen.
Wat controleer je behalve het branden van de lamp?
Bekijk ook beschadigingen, vervuiling, storingsmeldingen en de zichtbaarheid van vluchtrouteaanduidingen. Controleer of wijzigingen in de inrichting een lichtpunt of pictogram afschermen. Een lamp die brandt, bewijst op zichzelf niet dat de hele vluchtroute nog goed is verlicht.
Wil je begrijpen hoe het omschakelen werkt, lees dan wanneer noodverlichting automatisch gaat branden. Voor de locatiekeuze in een horecabedrijf lees je noodverlichting in de horeca.
Is een zelftest voldoende?
Een zelftestfunctie kan een deel van het testen automatiseren. Iemand moet de resultaten en storingsmeldingen nog steeds beoordelen en gebreken laten herstellen. Ook controle op afscherming en fysieke schade blijft nodig.
Plan een duurtest op een geschikt moment. Een ontladen accu heeft daarna tijd nodig om op te laden. Volg de productinstructies en zorg dat de vereiste veiligheid tijdens de test en herstelperiode geborgd blijft.
Wie voert de controle uit?
Spreek duidelijk af wie verantwoordelijk is voor beheer, uitvoering en opvolging. De uitvoerder moet voldoende kennis hebben van het systeem en de testprocedure. Schakel voor technische beoordeling of herstel een vakbekwame partij in.
Bewaar per armatuur of systeem het kenmerk, de testdatum, testsoort, uitkomst en uitgevoerde reparaties. Noteer ook openstaande gebreken en wie die verhelpt. Zo blijft zichtbaar wat daadwerkelijk is gecontroleerd.
Voorbeeld: een gebrek blijft open tot het is verholpen
Stel dat tijdens een geplande functietest armatuur NV-03 bij een magazijndeur niet op de noodvoeding gaat branden. Noteer het armatuurnummer, de locatie, de datum, de uitgevoerde test en de waarneming. Schrijf niet alleen ‘controle uitgevoerd’, want daarmee verdwijnt het gebrek uit beeld.
Leg ook vast wie het herstel oppakt en welke maatregelen voor veilig gebruik van de locatie nodig zijn totdat de verlichting weer functioneert. Laat die maatregelen direct door de verantwoordelijke en een deskundige bepalen. Alleen een reparatieafspraak maken betekent niet dat de vluchtroute ondertussen voldoende is beveiligd.
Noteer na herstel het vervangen onderdeel of de verrichte handeling, de hercontroledatum en de uitkomst. Een logboekregel is pas afgerond wanneer ook de afgesproken hercontrole is vastgelegd. Staat NV-03 weer aan op netspanning, dan bewijst dat nog niet dat hij de vereiste noodbrandduur haalt.
Maak bij een zelftestinstallatie hetzelfde onderscheid: een geregistreerde test, een storing en een aantoonbaar afgehandelde storing zijn verschillende statussen. De betekenis van lampjes of meldcodes lees je in de handleiding van het specifieke systeem.
Waar controleer je de uitgangspunten?
Lees de toelichting van IPLO over de zorgplicht voor bouwwerkinstallaties en raadpleeg de handleiding van jouw installatie. Laat bij verbouwing of een ander gebruik van het pand ook beoordelen of het bestaande noodverlichtingsplan nog past.
