Bij een back-lit ledpaneel zitten de leds achter het lichtvlak. Bij een side-lit paneel, ook edge-lit genoemd, zitten ze aan de rand en wordt het licht via een lichtgeleidingsplaat verdeeld. Beide technieken kunnen bruikbaar werklicht geven. Vergelijk de concrete panelen op montage, lichtkwaliteit en verbruik.
Hoe werkt side-lit?
De leds schijnen vanaf de zijkant in een lichtgeleidingsplaat. Die verdeelt het licht over het zichtbare vlak. Deze opbouw maakt een dun paneel mogelijk. De totale benodigde ruimte hangt echter ook af van driver, bekabeling en montageaccessoires.
De kwaliteit van de optische materialen en de constructie beïnvloedt het resultaat. Neem niet aan dat ieder side-lit paneel verkleurt of een ongelijk lichtvlak krijgt. Controleer productgegevens en beoordeel een proefexemplaar waar uitstraling belangrijk is.
Hoe werkt back-lit?
Bij back-lit zijn de leds achter de diffuser verdeeld en schijnt het licht naar voren. De gebruikelijke opbouw heeft geen lichtgeleidingsplaat nodig zoals een side-lit paneel. Er is ruimte nodig om het licht te mengen voordat het door het zichtvlak komt.
Back-lit panelen zijn daardoor vaak dikker, maar de werkelijke maat verschilt per model. De constructie kan een efficiënt paneel opleveren; het woord back-lit garandeert geen lager energiegebruik, langere levensduur of minder verblinding.
Begin bij de beschikbare montageruimte
Meet niet alleen de zichtmaat van het bestaande paneel. Controleer de plafondopening of het raster, de beschikbare hoogte, de driverpositie en ruimte om het paneel te plaatsen. Een maatbenaming als 60×60 is geen vervanging voor de montagetekening.
Bij een opbouwframe moeten paneel, driver en kabels volgens de instructies passen. Bij ophangen is een daarvoor geschikte set nodig. Lees opbouw- en inbouwframes kiezen en paneelmaten vergelijken voordat je accessoires bestelt.
Voorbeeld: een dun paneel vervangen
Stel dat een kantoor een dun side-lit paneel in een bestaand opbouwframe heeft. Je vindt een back-lit vervanger met dezelfde nominale voorzijde. Controleer dan eerst de werkelijke dikte, bevestiging en toegestane combinatie met het frame.
Bekijk ook waar de driver komt en hoeveel ruimte de aansluitingen vragen. Het paneel mag niet alleen passend lijken omdat je kabels kunt aandrukken. Vergelijk zo nodig een complete nieuwe combinatie met een passend frame in plaats van alleen de losse paneelprijs.
Test daarna het licht vanaf de werkplek. Kijk naar het plafondvlak én het beeldscherm. Een paneel dat egaal oogt wanneer je eronder staat, kan vanuit een andere kijkrichting hinderlijk zichtbaar of gereflecteerd zijn.
Een egaal lichtvlak is niet hetzelfde als goed werklicht
Een diffuser kan de leds aan het zicht onttrekken, maar dat bewijst niet dat het licht op bureaus gelijkmatig is verdeeld. Daarvoor tellen ook armatuurposities, hoogte, ruimte-eigenschappen en obstakels mee. Laat het werkvlak beoordelen met de lichtgegevens van het gekozen model.
Let bij een UGR-vermelding op de voorwaarden. UGR beoordeelt verblinding in een opstelling en hangt onder meer af van de ruimte en kijkpositie. Een productaanduiding als UGR<19 garandeert dus niet dezelfde uitkomst in iedere kamer. Reflecties op schermen vragen daarnaast een afzonderlijke beoordeling.
Vergelijk verbruik bij een vergelijkbare lichttaak
Bekijk het opgenomen vermogen van de complete combinatie inclusief driver en de bijbehorende lichtstroom. Een fictief paneel met 3600 lumen bij 30 watt levert 120 lumen per watt. Een ander met 3600 lumen bij 36 watt levert 100 lumen per watt.
Dat verschil zegt iets over de opgegeven efficiëntie, maar nog niet welk paneel het beste op jouw bureaus verlicht. Vergelijk dezelfde lichtkleur en stand en controleer de lichtverdeling. Minder watt is alleen een nuttige besparing als de benodigde verlichting behouden blijft.
Driver, kleur en bediening meenemen
Controleer dimbaarheid, flikkereigenschappen, kleurweergave en eventuele instelbare lichtkleur. Een CCT-switch maakt een paneel niet automatisch dimbaar; lees wat een CCT-switch doet. Kies de lichtkleur samen met de overige verlichting in de ruimte.
Controleer of driver en lichtbron vervangbaar zijn en onder welke voorwaarden onderdelen beschikbaar zijn. Vraag bij een levensduuropgave welke prestatie ermee wordt bedoeld. Geen van beide paneeltechnieken is op zichzelf een garantie voor onderhoudsvrij gebruik.
Kies de complete combinatie
Vergelijk ledpanelen op afmetingen, lichtgegevens, driver, montage en garantievoorwaarden. Controleer daarnaast het passende aansluitsnoer. Daarmee kies je een paneel vanuit de werkelijke toepassing, met back-lit of side-lit als één van de eigenschappen.
