Energie besparen met horecaverlichting begint met weten welke lampen wanneer branden. Kijk daarna waar je het vermogen of de brandduur kunt verminderen terwijl tafels, werkplekken en routes bruikbaar blijven. Een lagere energierekening volgt uit de concrete installatie en het gebruik, niet uit één vast besparingspercentage.
Inventariseer per zone
Noteer per zone het aantal armaturen, het opgenomen vermogen en de gebruiksuren. Splits tafels, bar, decoratie, terras en werkruimtes. Neem bij een systeem ook het verbruik van drivers en andere onderdelen mee voor zover dat niet al in het opgegeven systeemvermogen zit.
Controleer de werkelijke schakeltijden. Lampen kunnen al tijdens voorbereiding branden en pas na schoonmaak uitgaan. Maak voor weekdagen en drukke avonden zo nodig een aparte berekening. Lees voor de methode het stroomverbruik van verlichting berekenen.
Vervang vanuit dezelfde lichttaak
Vergelijk een ledvervanger op pasvorm, lichtopbrengst, bundel, lichtkleur en bediening. Een lager wattage is pas bruikbaar wanneer de verlichting haar taak nog goed uitvoert. Laat bij bestaande transformatoren, drivers en dimmers de compatibiliteit controleren.
Test eerst een representatieve tafel of werkplek. Bekijk het licht op de kaart, het servies en de looproute. Vergelijk ook de laagste gewenste dimstand en opnieuw inschakelen. Meer over de zones lees je bij horecaverlichting kiezen.
Rekenvoorbeeld: vermogen en branduren apart
Stel dat twintig armaturen elk 30 watt opnemen en tien uur per dag branden. Samen gebruiken ze 20 × 30 ÷ 1.000 × 10 = 6 kWh per dag. Een beoogde vervanging die dezelfde lichttaak vervult en per armatuur 15 watt opneemt, gebruikt bij dezelfde uren 3 kWh per dag.
Kan die nieuwe verlichting daarnaast één onnodig branduur minder draaien, dan wordt het verbruik 20 × 15 ÷ 1.000 × 9 = 2,7 kWh per dag. Het verschil met de oorspronkelijke situatie is 3,3 kWh per dag. Dit zijn fictieve systeemvermogens en gebruiksuren, geen productbelofte.
Vermenigvuldig het verschil met het werkelijke aantal gebruiksdagen en je toepasselijke stroomtarief. Houd bij terugverdienen ook rekening met aanschaf, installatie en eventuele nieuwe bediening. Vaste kosten die niet veranderen door deze maatregel zijn geen vermeden stroomkosten.
Wat betekent dit voor een heel jaar?
Bij 300 gebruiksdagen levert het voorbeeld 3,3 × 300 = 990 kWh besparing per jaar op. Met een fictief stroomtarief van € 0,30 per kWh is dat € 297. Gebruik voor jouw zaak het eigen aantal gebruiksdagen en stroomtarief. Dit voorbeeld gaat uit van dezelfde dagelijkse uren op alle 300 dagen.
Je kunt de twee maatregelen apart zichtbaar maken. De vervanging bespaart bij tien branduren 3 kWh per dag, dus 900 kWh per jaar. Het extra uur uitschakelen van de nieuwe verlichting bespaart 0,3 kWh per dag, dus 90 kWh per jaar. Samen is dat de berekende 990 kWh.
Bereken dat kortere branduur met het nieuwe vermogen. Reken je het nogmaals met het oude vermogen, dan schrijf je een te grote besparing aan de tijdregeling toe. Neem eventueel extra stand-byverbruik van een nieuwe regeling afzonderlijk mee wanneer dat nog niet in de systeemgegevens zit.
Schakel en dim vanuit het gebruik
Laat een ongebruikt decoratief accent niet onnodig branden. Geef voorbereiding, service en schoonmaak bruikbare instellingen. Bij schoonmaak kan juist meer werklicht nodig zijn. Beoordeel de verlichting van routes en noodzakelijke noodvoorzieningen afzonderlijk; die mag niet onbedoeld uitvallen door een sfeerstand.
Dimmen kan het opgenomen vermogen verlagen, maar 50% op een bedieningsschuif betekent niet automatisch 50% minder stroom. Gebruik fabrikantgegevens of een geschikte meting voor de werkelijke standen. Lees wat dimmen aan energiebesparing kan bijdragen.
Neem terras en entree mee
Controleer tijdregelingen bij gewijzigde openingstijden en seizoenen. Een bewegingssensor kan bij een personeelsingang passen, maar moet ook bij stilzittende gasten voldoende licht beschikbaar laten. Beoordeel het detectiegebied en de instellingen vanuit het gebruik.
Vergelijk geschikte outdoor lighting op de complete montage en weersbelasting. Stem de instellingen af op het lichtplan voor een restaurantterras.
Controleer na de aanpassing
Leg oude en nieuwe vermogens, instellingen en gebruiksuren vast. Vergelijk bij metingen vergelijkbare bedrijfsperioden en noteer afwijkende openingstijden. Beoordeel tegelijk of kaart, werkblad en routes goed zichtbaar blijven. Zo kun je de besparing onderbouwen en een onpraktische instelling gericht aanpassen.
