Verlichting vervangen door led kan het stroomverbruik verlagen. Hoe groot het verschil is, bereken je met het vermogen van de oude en nieuwe verlichting en het aantal branduren. Een algemeen besparingspercentage zegt weinig over jouw lampen.
Vergelijk eerst het licht dat je nodig hebt
Kies een vervanger die past bij de functie. Vergelijk lumen, lichtverdeling en lichtkleur. Bij spots telt ook de bundel mee: twee lampen met dezelfde lumenwaarde kunnen een tafel heel verschillend verlichten.
Lees het verschil tussen watt en lichtopbrengst en hoeveel licht je per ruimte nodig hebt. Minder vermogen is pas een bruikbare verbetering wanneer het resultaat ook voldoet.
Zo bereken je het jaarlijkse stroomverbruik
Gebruik voor verlichting die steeds op hetzelfde vermogen brandt deze formule:
Aantal lampen × vermogen in watt × branduren per jaar ÷ 1.000 = kWh per jaar.
Bereken dit voor de oude en de nieuwe situatie. Trek het nieuwe verbruik van het oude af. Neem waar nodig het verbruik van voedingen of voorschakelapparaten mee, zonder dat dubbel te tellen wanneer het al in het opgegeven systeemvermogen zit.
Rekenvoorbeeld: twintig spots vervangen
Stel dat twintig spots van elk 35 watt worden vervangen door twintig passende exemplaren van 5 watt. Beide situaties gebruiken we in dit voorbeeld 2.000 uur per jaar. De vermogens zijn rekenaannames, geen algemene vervangregel voor iedere spot.
- Oud: 20 × 35 × 2.000 ÷ 1.000 = 1.400 kWh per jaar.
- Nieuw: 20 × 5 × 2.000 ÷ 1.000 = 200 kWh per jaar.
- Verschil: 1.200 kWh per jaar, ongeveer 86% van het oude verbruik.
Dezelfde vervanging met minder branduren bespaart minder kWh. Gebruik daarom de werkelijke gebruiksduur, inclusief schoonmaak, voorbereiding of verlichting die buiten openingstijden blijft branden.
Van kWh naar euro’s en terugverdientijd
Vermenigvuldig de jaarlijkse besparing in kWh met je stroomtarief per kWh. Bij een fictief tarief van € 0,30 levert de besparing van 1.200 kWh uit het voorbeeld € 360 per jaar op. Vaste abonnementskosten die door de vervanging niet veranderen, tellen niet mee als besparing.
Stel dat de complete vervanging inclusief noodzakelijke montage € 900 kost. De eenvoudige terugverdientijd op basis van alleen deze stroombesparing is dan € 900 ÷ € 360 = 2,5 jaar. Tarief, investering en branduren zijn hier aannames, geen offerte of belofte voor jouw situatie.
Bij 1.000 in plaats van 2.000 branduren halveert de berekende stroombesparing. Bij hetzelfde tarief en dezelfde investering wordt de terugverdientijd dan 5 jaar. Juist daarom zijn betrouwbare branduren belangrijker dan een algemeen besparingspercentage.
Deze eenvoudige berekening laat onderhoudsverschillen, financiering en toekomstige tariefwijzigingen buiten beschouwing. Moet je de oude verlichting sowieso vervangen, vergelijk dan ook de meerkosten van led ten opzichte van het passende alternatief. Gebruik bij kosten en tarief dezelfde btw-basis.
Wat verandert er bij dimmen en sensoren?
Bij verschillende dimstanden is één vast wattage minder nauwkeurig. Reken met gemeten verbruik of betrouwbare vermogensgegevens per gebruiksstand. Een dimmer op halve stand betekent niet automatisch de helft van het stroomverbruik.
Een sensor kan de branduren beperken als verlichting anders onnodig blijft branden. Neem eventueel stand-byverbruik van de regeling mee. Controleer bij dimmen ook welke dimmer geschikt is.
Wanneer vervang je de lamp of het hele armatuur?
Een losse lamp vervangen kan passend zijn als fitting, afmetingen, warmtehuishouding en eventuele dimmer geschikt zijn. Bij een verouderd of beschadigd armatuur kan een complete vervanging praktischer zijn. Laat wijzigingen aan vaste bedrading of voorschakelapparatuur beoordelen door een vakbekwaam installateur.
Maak een vervanglijst met locatie, huidig systeemvermogen, branduren en gewenste lichtkwaliteit. Begin bij de plekken met de grootste berekende besparing en controleer een proefopstelling. Vergelijk vervolgens passende ledlampen en armaturen. Neem aanschaf, montage en onderhoud apart mee wanneer je ook de kosten wilt vergelijken.
