CRI staat voor Color Rendering Index. Deze waarde beschrijft hoe een lichtbron testkleuren weergeeft ten opzichte van een vastgelegde referentielichtbron met een vergelijkbare kleurtemperatuur. Op verpakkingen kom je ook de aanduiding Ra tegen.
Een hogere waarde betekent een betere overeenkomst met die referentie binnen deze meetmethode. Het is geen percentage daglicht en geen algemeen rapportcijfer voor alle eigenschappen van een lamp.
Wat betekenen CRI 80 en CRI 90?
Een waarde rond 80 komt veel voor bij algemene binnenverlichting. Wanneer kleurweergave extra belangrijk is, kan een uitvoering met CRI 90 of hoger een nuttig uitgangspunt zijn. Denk aan kleding, interieurmaterialen of het aanlichten van een schilderij.
Vergelijk daarbij lampen met de gewenste lichtkleur en lichtopbrengst. CRI 90 betekent niet dat een lamp meer licht geeft dan CRI 80. Ook garandeert die waarde niet dat elk materiaal er onder twee verschillende lampen hetzelfde uitziet.
Waarom is CRI 100 niet hetzelfde als zonlicht?
De referentie voor de beoordeling hangt af van de kleurtemperatuur. Bij warm licht wordt een andere referentieverdeling gebruikt dan bij daglichtachtig licht. Een gloeilamp kan daarom een zeer hoge CRI hebben en toch duidelijk warmer ogen dan daglicht.
Wil je begrijpen hoe licht en materiaal samenwerken, lees dan hoe wij kleuren zien. De waargenomen kleur hangt ook af van de omgeving en de aanpassing van je ogen.
Wat zegt R9 over rood?
De algemene Ra-waarde is een gemiddelde op basis van acht testkleuren. Verzadigd rood hoort niet bij dat gemiddelde. Daarvoor wordt onder meer de aanvullende R9-waarde gebruikt.
Wanneer rode tinten belangrijk zijn, bijvoorbeeld bij textiel of voedselpresentatie, kan R9 extra informatie geven. Twee lampen met dezelfde Ra kunnen op dit punt verschillen. Vraag de gegevens op als het productblad alleen een algemene CRI vermeldt.
CRI en kelvin vertellen iets anders
Kelvin beschrijft de warme of koele uitstraling van wit licht. CRI gaat over kleurweergave ten opzichte van de bijbehorende referentie. Zowel warmwitte als neutraler witte ledlampen kunnen een hoge CRI hebben.
Lees welke lichtkleur je kiest en beoordeel daarna de kleurweergave. In een restaurant kan een warme uitstraling gewenst zijn terwijl de kleuren van gerechten toch goed herkenbaar moeten blijven.
Voorbeeld: stoffen vergelijken in een kledingkast
Wil je donkerblauwe en zwarte kleding beter kunnen onderscheiden, vergelijk dan twee passende lampen met dezelfde gewenste kleurtemperatuur en ongeveer dezelfde lichtopbrengst. Neem echte kledingstukken mee in de proef. Bekijk ook een rood kledingstuk, omdat de algemene Ra-waarde weinig zegt over de weergave van verzadigd rood.
Gebruik bij de vergelijking dezelfde lampplaats en kijkpositie. Beoordeel de lampen na elkaar en voorkom dat een tweede lamp met een andere lichtkleur de proef overheerst. Zo kun je gerichter beoordelen of het verschil in kleurweergave voor jouw kleding bruikbaar is.
Blijven de planken donker door schaduw, dan moet ook de lichtverdeling beter. Een hogere CRI lost een onvoldoende verlichte plek niet op. Beoordeel dus zowel het kleurverschil als de vraag of het licht de kleding daadwerkelijk bereikt.
Hoe kies je in de praktijk?
Comparez ledlampen op kelvin, lumen en CRI. Bekijk bij kleurkritisch werk ook aanvullende meetgegevens. Methoden zoals TM-30 geven een uitgebreider beeld van onder meer kleurgetrouwheid en veranderingen in verzadiging.
Test een lamp met de echte stoffen, producten of materialen op de beoogde plek. Een proefopstelling laat zien of de combinatie van kleurweergave, lichtverdeling en helderheid aan je verwachting voldoet.
Kom je ook de aanduiding Rf tegen?
De CIE adviseert sinds 2025 om naast de bestaande Ra-waarde de nieuwere kleurgetrouwheidsindex Rf te gaan gebruiken. Deze methode is ontwikkeld om beperkingen van Ra te ondervangen. Tijdens de overgang adviseert de CIE beide waarden naast elkaar te vermelden.
Vergelijk daarom altijd dezelfde maatstaf: een getal bij Rf is niet zonder meer uitwisselbaar met hetzelfde getal bij Ra. Voor een gewone aankoop blijft het nuttig om de beschikbare productgegevens te combineren met een proef op de plek waar je de lamp wilt gebruiken.
